Prawo po ludzku. Co zmieniło się w czerwcu 2026 roku?

Czerwiec 2026 roku był miesiącem wyjątkowo intensywnym legislacyjnie. Część najważniejszych zmian dotyczyła spraw bardzo codziennych: świadczenia 800+ dla części cudzoziemców, elektronicznego odbierania korespondencji z sądów, zasad rejestracji pojazdów, wysokości zasiłków dla bezrobotnych i limitów dorabiania do wcześniejszych emerytur i rent.

Jednocześnie właśnie w czerwcu zaczęły być stosowane regulacje o znacznie szerszym znaczeniu ustrojowym i europejskim. Od 12 czerwca stosowany jest Pakt Unii Europejskiej o Migracji i Azylu, a wraz z nim nowy system Eurodac. 20 czerwca weszła w życie duża nowelizacja dotycząca systemu eUmowy, a 23 czerwca przepisy umożliwiające prowadzenie przez Krajową Administrację Skarbową licytacji za pośrednictwem Portalu eLicytacje KAS.

Czerwiec przyniósł również istotne zmiany w obszarze ochrony zabytków, jakości wody przeznaczonej do spożycia, ochrony przyrody, transportu, rolnictwa, energetyki, turystyki, szkolnictwa wyższego i ochrony zdrowia. Szczególnie rozbudowany był pakiet przepisów dotyczących transportu: od nowych regulacji związanych z rejestracją pojazdów, przez zasady dotyczące punktów karnych i kursów reedukacyjnych, aż po stworzenie nowego systemu prowadzenia badań nad pojazdami zautomatyzowanymi.

W życie weszło także kilka aktów ogłoszonych jeszcze w 2025 roku albo w pierwszych miesiącach 2026 roku. Dobrym przykładem są nowe przepisy o ochronie zabytków, regulacje dotyczące rejestracji pojazdów czy nowe wymagania jakościowe dla dżemów, miodu i niektórych rodzajów mleka.

Tak jak w poprzednich zestawieniach nie opisujemy każdego aktu tylko dlatego, że został opublikowany w czerwcu w Dzienniku Ustaw. Interesuje nas przede wszystkim to, co rzeczywiście zaczęło w tym miesiącu zmieniać sytuację obywatela, konsumenta, pracownika, przedsiębiorcy albo administracji.

Patrzymy więc przede wszystkim na datę wejścia przepisów w życie lub rozpoczęcia ich stosowania, a nie tylko na moment ich uchwalenia albo publikacji. Taka sama metodologia była przyjęta w marcowym zestawieniu.

⭐ Najważniejsze zmiany

👨‍👩‍👧 800+ – nowe warunki dla części cudzoziemców

Obowiązuje od: 1 czerwca 2026 r.

Od początku nowego okresu świadczeniowego zmieniły się zasady otrzymywania świadczenia wychowawczego 800+ przez część cudzoziemców.

Zmiana dotyczy przede wszystkim obywateli tzw. państw trzecich, czyli państw spoza Unii Europejskiej, EFTA oraz Wielkiej Brytanii objętej odpowiednimi rozwiązaniami wynikającymi z umowy o wystąpieniu, którzy legalnie przebywają w Polsce i mają dostęp do polskiego rynku pracy.

Od 1 czerwca ZUS weryfikuje w ich przypadku m.in. aktywność zawodową rodzica lub opiekuna. Co do zasady sprawdzane jest również, czy dziecko realizuje w Polsce obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki.

ZUS może wstrzymać wypłatę świadczenia, jeżeli pojawią się wątpliwości dotyczące m.in.:

Weryfikacja spełnienia warunków może być prowadzona cyklicznie. ZUS wskazuje, że informacje mają być sprawdzane również w kolejnych miesiącach.

Przepisy przewidują wyjątki. Warunek aktywności zawodowej nie ma zastosowania m.in. w określonych sytuacjach związanych z polskim obywatelstwem dziecka albo jego niepełnosprawnością.

Co to oznacza w praktyce? Sama legalność pobytu w Polsce nie musi już wystarczać określonym cudzoziemcom do zachowania prawa do 800+. ZUS może sprawdzać także rzeczywisty związek rodziny z Polską poprzez aktywność zawodową rodzica i edukację dziecka.

Dla obywateli Polski oraz zasadniczo obywateli państw UE i EFTA omawiana zmiana nie wprowadza analogicznego nowego warunku.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 1301), w szczególności przepisy przewidujące zastosowanie nowych zasad do okresu świadczeniowego rozpoczynającego się 1 czerwca 2026 r.; uzupełniająco ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 203).


⚖️ Sądy – obywatele i przedsiębiorcy mogą wybrać elektroniczne doręczenia przez Portal Informacyjny

Obowiązuje od: 1 czerwca 2026 r.

Od czerwca rozpoczął się kolejny etap cyfryzacji postępowania cywilnego i sądowego Portalu Informacyjnego.

Osoby fizyczne oraz przedsiębiorcy mogą złożyć oświadczenie o wyborze doręczania pism sądowych za pośrednictwem Portalu Informacyjnego. Po dokonaniu takiego wyboru pisma sądu mogą trafiać bezpośrednio na konto użytkownika w Portalu.

System obejmuje również kolejne grupy zawodowe. Od 1 czerwca sądy realizują w ten sposób doręczenia m.in. wobec stałych mediatorów oraz komorników sądowych.

Nie oznacza to jednak likwidacji tradycyjnych sposobów doręczania pism dla wszystkich uczestników postępowań. W odniesieniu do zwykłego obywatela albo przedsiębiorcy korzystanie z tej możliwości jest związane z dokonaniem przewidzianego prawem wyboru.

Co to oznacza w praktyce? Osoba prowadząca sprawę sądową może w określonych przypadkach zrezygnować z oczekiwania na tradycyjny list i odbierać korespondencję bezpośrednio w systemie.

Ma to jednak także drugą stronę: wybranie komunikacji elektronicznej oznacza konieczność regularnego kontrolowania konta i zwracania uwagi na terminy procesowe związane z doręczeniem dokumentu.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1172), w szczególności przepisy dotyczące doręczeń za pośrednictwem Portalu Informacyjnego, których kolejny etap zaczął obowiązywać 1 czerwca 2026 r.


🏛️ Zabytki – część dotychczasowych pozwoleń zastąpiono zgłoszeniem

Obowiązuje od: 3 czerwca 2026 r.

Jedna z największych czerwcowych zmian dotyczy ochrony zabytków.

Nowelizacja przebudowała katalog działań wymagających pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków i wprowadziła nową procedurę zgłoszenia.

Zgłoszenia wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków wymagają obecnie m.in.:

Konserwator ma zasadniczo 60 dni na wniesienie sprzeciwu. Jeżeli sprzeciw nie zostanie wniesiony, można przystąpić do realizacji zgłoszonego działania. Organ może również wcześniej wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.

Zmieniły się również zasady usuwania drzew i krzewów na nieruchomościach wpisanych do rejestru jako park, ogród albo inna forma zaprojektowanej zieleni. Jeżeli potrzebne są jednocześnie rozstrzygnięcia wynikające z przepisów o ochronie zabytków i ochronie przyrody, wojewódzki konserwator może rozstrzygnąć tę kwestię w jednym postępowaniu, bez wydawania odrębnego zezwolenia na podstawie ustawy o ochronie przyrody.

Wprowadzono również odpowiedzialność administracyjną za wykonywanie robót w otoczeniu zabytku bez wymaganego zgłoszenia, mimo wniesienia sprzeciwu albo niezgodnie ze zgłoszeniem. Kara może wynosić od 500 do 50 000 zł.

Co to oznacza w praktyce? Właściciel zabytku nie powinien automatycznie opierać się na procedurach obowiązujących przed czerwcem. Część działań nadal wymaga pozwolenia, ale dla innych ustawodawca stworzył system zgłoszenia i ewentualnego sprzeciwu konserwatora.

Zmiana może ułatwić wykonywanie niektórych mniej ingerujących prac, ale jednocześnie wymaga prawidłowego ustalenia, do której kategorii należy konkretne zamierzenie.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 9 października 2025 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1673), zasadniczo obowiązująca od 3 czerwca 2026 r.; art. 4 tej ustawy wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r.


🇪🇺 Pakt o Migracji i Azylu oraz nowy Eurodac

Stosowane od: 12 czerwca 2026 r.

12 czerwca zakończył się dwuletni okres przygotowawczy i rozpoczęto stosowanie zasadniczej części Paktu Unii Europejskiej o Migracji i Azylu.

Jest to pakiet dziesięciu aktów prawnych przebudowujących wspólny europejski system migracyjny i azylowy.

Nowe regulacje obejmują m.in.:

Jednym z podstawowych elementów nowego systemu jest Eurodac. Dotychczas kojarzony przede wszystkim z porównywaniem odcisków palców system został znacząco rozbudowany.

Polska ustawa wdrażająca krajowe mechanizmy udziału w Eurodac określa m.in. obowiązki Straży Granicznej, Policji, Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i innych organów w zakresie pobierania, przekazywania, porównywania i aktualizowania danych.

Nowe przepisy obejmują dane biometryczne i alfanumeryczne, a system może być wykorzystywany również – przy spełnieniu ustawowych warunków – na potrzeby ochrony porządku publicznego.

12 czerwca weszły również w życie akty wykonawcze określające m.in. strukturę numerów identyfikacyjnych w Eurodac oraz zasady dostępu do WUI.
Co to oznacza w praktyce? Dla przeciętnego obywatela Polski zmiana będzie mało zauważalna. Dla cudzoziemców przekraczających zewnętrzną granicę UE, osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz organów odpowiedzialnych za migrację i ochronę granic jest to jednak jedna z największych reform ostatnich lat.

Podstawa prawna: pakiet aktów prawnych składających się na Pakt UE o Migracji i Azylu, stosowanych zasadniczo od 12 czerwca 2026 r., w tym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1358 ustanawiające system Eurodac; ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac (Dz.U. z 2026 r. poz. 760), obowiązująca zasadniczo od 12 czerwca 2026 r., z częścią przepisów od 13 czerwca; rozporządzenia MSWiA opublikowane pod poz. 763, 764 i 766 Dz.U. z 2026 r.


💼 eUmowy – rozbudowano publiczny system do obsługi umów

Obowiązuje zasadniczo od: 20 czerwca 2026 r.

20 czerwca weszła w życie duża nowelizacja przepisów dotyczących systemu teleinformatycznego służącego obsłudze umów.

System otrzymał ustawową nazwę eUmowy i ma umożliwiać elektroniczną obsługę większego katalogu stosunków prawnych.

Dotyczy to m.in.:

System pozwala nie tylko zawrzeć umowę według udostępnionego formularza, ale również obsługiwać związane z nią oświadczenia, wnioski i inne dokumenty.

Nowelizacja jest powiązana również z ustawami o ubezpieczeniach społecznych, CEIDG, rynku pracy oraz zatrudnianiu cudzoziemców.

Nie oznacza to obowiązku zawierania każdej umowy o pracę albo zlecenia przez państwowy system. eUmowy są narzędziem, z którego można korzystać w przypadkach przewidzianych ustawą.

Co to oznacza w praktyce? Dla małych przedsiębiorców, osób zatrudniających pojedynczych pracowników lub zleceniobiorców oraz innych podmiotów system może ograniczyć liczbę dokumentów przygotowywanych samodzielnie.

W jednym środowisku teleinformatycznym można przygotowywać dokumentację związaną z zatrudnieniem i wykonywaniem umowy.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 734), obowiązująca zasadniczo od 20 czerwca 2026 r.; art. 2 pkt 1 ustawy ma odrębny termin wejścia w życie – 6 grudnia 2026 r.


🚰 Woda pitna – nowe szczegółowe wymagania jakościowe

Obowiązuje od: 24 czerwca 2026 r.

W maju weszła w życie duża nowelizacja ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. W czerwcu system został uzupełniony jednym z kluczowych aktów wykonawczych.

Nowe rozporządzenie określa szczegółowo:

Szczególne obowiązki dotyczą także tzw. obiektów priorytetowych i wewnętrznych instalacji wodociągowych.

Co to oznacza w praktyce? Nowelizacja nie zmienia tego, że woda dostarczana mieszkańcom musi być bezpieczna. Zmienia jednak sposób, w jaki to bezpieczeństwo jest oceniane i dokumentowane.

Większy nacisk położono na zarządzanie ryzykiem, monitoring całego systemu dostaw oraz zagrożenia występujące już w instalacjach wewnątrz budynków.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 maja 2026 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. z 2026 r. poz. 748), obowiązujące od 24 czerwca 2026 r.; wydane w wykonaniu ustawy z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 605).


⛽ Paliwa – 8-procentowy VAT utrzymano do końca czerwca

Rozporządzenie obowiązuje od: 12 czerwca 2026 r.; preferencja została przedłużona do 30 czerwca 2026 r.

Czerwiec był kolejnym miesiącem funkcjonowania czasowego pakietu podatkowego dotyczącego paliw.

12 czerwca przedłużono stosowanie 8-procentowej stawki VAT do określonych paliw silnikowych. Dotychczas preferencja miała obowiązywać do 15 czerwca. Nowym terminem stał się 30 czerwca 2026 r.

Jednocześnie nie przedłużono w analogiczny sposób czasowo obniżonych stawek akcyzy. Oznaczało to, że od połowy miesiąca konstrukcja preferencji podatkowych była inna niż w pierwszej połowie czerwca.

Co to oznacza w praktyce? Do końca czerwca utrzymano czasowo obniżony VAT na określone benzyny, oleje napędowe i biokomponenty.

Nie była to jednak trwała obniżka podatku. Została wprowadzona jako rozwiązanie czasowe związane z sytuacją na rynku paliw.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 12 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2026 r. poz. 771); w zakresie wcześniejszych czasowych obniżek akcyzy – rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki dotyczące obniżenia stawek podatku akcyzowego na niektóre paliwa silnikowe.


🍯 Dżemy, marmolady, miód i mleko – nowe wymagania jakościowe

Obowiązują od: 14 czerwca 2026 r.

14 czerwca weszło w życie kilka aktów dostosowujących polskie przepisy dotyczące jakości handlowej żywności do zmian prawa unijnego.

W przypadku dżemów zwiększono wymaganą ilość owoców używanych do produkcji części wyrobów.

Przykładowo dla standardowego dżemu podstawowa wartość została podniesiona z 350 g do 450 g owoców na 1000 g produktu, a dla dżemu ekstra – z 450 g do 500 g, z odrębnymi wartościami dla niektórych owoców.

Uporządkowano również pojęcie marmolady, w tym marmolady z owoców cytrusowych.

Zmieniły się także przepisy dotyczące miodu. Wprowadzono m.in. nowe zasady odnoszące się do usuwania pyłku oraz oznakowania miodu piekarniczego (przemysłowego).

Miód piekarniczy ma być oznaczany pełną nazwą i informacją, że przeznaczony jest wyłącznie do dalszego przetwarzania.

Zmiany objęły także niektóre rodzaje mleka zagęszczonego i mleka w proszku. Przepisy wyraźnie dopuszczają m.in. zmniejszenie zawartości laktozy poprzez jej przekształcenie w glukozę i galaktozę, włącznie z możliwością całkowitego usunięcia laktozy.

Co to oznacza w praktyce? Zmiany dotyczą przede wszystkim producentów żywności i jej oznakowania, ale ostatecznie wpływają również na produkt kupowany przez konsumenta.

Nie oznacza to konieczności natychmiastowego wycofania wszystkich produktów wytworzonych wcześniej. Przepisy przewidują rozwiązania pozwalające na pozostawienie w obrocie określonych wyrobów wyprodukowanych zgodnie z dotychczasowymi wymaganiami do wyczerpania ich zapasów.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej dżemów, konfitur, galaretek, marmolad, powideł śliwkowych oraz słodzonego przecieru z kasztanów jadalnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 991); rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2025 r. dotyczące znakowania miodu i jakości handlowej miodu (Dz.U. z 2025 r. poz. 1735 i 1741); rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2026 r. dotyczące mleka zagęszczonego i mleka w proszku (Dz.U. z 2026 r. poz. 107). Wszystkie wskazane akty przewidują wejście omawianych zmian w życie 14 czerwca 2026 r.

🔎 Warto wiedzieć

💰 Zasiłek dla bezrobotnych i inne świadczenia rynku pracy – nowe kwoty

Obowiązują od: 1 czerwca 2026 r.

Od czerwca zmieniły się kwoty zasiłku dla bezrobotnych.

Zasiłek podstawowy wynosi:

Dla osób uprawnionych do zasiłku w wysokości 120% są to odpowiednio:

Wzrost podstawowej wartości zasiłku wpływa również na wysokość świadczeń ustalanych jako jego procent. Dodatek aktywizacyjny wynosi od czerwca 892 zł, stypendium szkoleniowe 2140,70 zł, a stypendium stażowe 2854,30 zł.

Co to oznacza w praktyce? Nie jest to nowy rodzaj świadczenia ani reforma zasad uzyskiwania statusu bezrobotnego. Jest to coroczna waloryzacja kwot wynikająca z ustawy.

Dla osoby już otrzymującej świadczenie oznacza jednak realną zmianę wysokości wypłaty od czerwca.

Podstawa prawna: art. 224 i art. 228 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620 z późn. zm.) oraz obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 marca 2026 r. w sprawie wysokości zasiłku dla bezrobotnych (M.P. z 2026 r. poz. 268).


👴 Emerytury i renty – nowe limity dorabiania

Obowiązują od: 1 czerwca 2026 r.

Od czerwca ponownie zmieniły się kwoty przychodu mające znaczenie dla zmniejszenia albo zawieszenia części emerytur i rent.

Nowe limity wynoszą:

Przekroczenie niższego progu może powodować zmniejszenie świadczenia, a przekroczenie wyższego – jego zawieszenie.

Zasady te nie dotyczą jednak wszystkich emerytów. W szczególności osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, co do zasady mogą dorabiać bez ograniczenia wysokości przychodu.

Co to oznacza w praktyce? Osoba pobierająca wcześniejszą emeryturę albo rentę i jednocześnie pracująca powinna od czerwca odnosić swoje zarobki do nowych progów.

Podstawa prawna: art. 104 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maja 2026 r. w sprawie kwot przychodu odpowiadających 70% i 130% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.


🚗 Rejestracja pojazdu – kolejny etap zmian, ale jeszcze nie pełna rejestracja przez mObywatel

Obowiązuje zasadniczo od: 10 czerwca 2026 r.

W czerwcu weszła w życie zasadnicza część nowelizacji Prawa o ruchu drogowym dotyczącej rejestracji pojazdów.

Zmiany obejmują m.in. możliwość szerszego wykorzystywania danych dostępnych już w centralnej ewidencji pojazdów, modyfikacje dotyczące zachowania dotychczasowych tablic rejestracyjnych oraz szczególne zasady biegu terminu na rejestrację pojazdu nabytego w drodze spadku.

W przypadku dziedziczenia pojazdu termin na złożenie wniosku o rejestrację wynosi 60 dni od prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku albo sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia.

Ważne jest jednak jedno zastrzeżenie. Ustawa przewiduje możliwość składania wniosku o rejestrację elektronicznie, w tym za pośrednictwem usługi mogącej być dostępna w aplikacji mObywatel, ale właśnie ta część zmian nie weszła w życie 10 czerwca. Ustawodawca przesunął ją na 18 stycznia 2027 r.

10 czerwca weszły również w życie dostosowane przepisy dotyczące legalizacji tablic rejestracyjnych.

Co to oznacza w praktyce? Czerwiec rozpoczął kolejny etap upraszczania procedury rejestracyjnej, ale nie można jeszcze utożsamiać tej zmiany z pełną możliwością rejestrowania samochodu przez mObywatel.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1734) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie trybu legalizacji tablic rejestracyjnych oraz warunków technicznych i wzorów znaku legalizacyjnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 742).


👂 Kierowcy z ubytkiem słuchu – nowe kryteria badań

Obowiązuje od: 3 czerwca 2026 r.

Zmieniły się przepisy dotyczące badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Nowe przepisy wiążą się m.in. ze zmianami dotyczącymi możliwości uzyskiwania kategorii D i D1 przez osoby z ubytkiem słuchu.

Szczegółowo określono, kiedy częściowy ubytek słuchu jest na tyle znaczny, że stanowi przeszkodę. Chodzi o sytuację, gdy badanie potwierdza upośledzenie słuchu w stopniu uniemożliwiającym rozumienie mowy z odległości jednego metra i mniejszej, także przy zastosowaniu aparatów słuchowych albo implantów.

Rozporządzenie przesądza ponadto, że badanie lekarskie ma być przeprowadzane w bezpośrednim kontakcie z osobą badaną.

Co to oznacza w praktyce? Sam niedosłuch nie jest automatycznie równoznaczny z brakiem możliwości uzyskania uprawnień do kierowania autobusem. Znaczenie ma stopień ubytku i wynik badania według szczegółowych kryteriów.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 października 2025 r. zmieniająca przepisy dotyczące kierujących pojazdami (Dz.U. z 2025 r. poz. 1676) oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz.U. z 2026 r. poz. 608), obowiązujące od 3 czerwca 2026 r.


🌊 Darowizny na usuwanie skutków powodzi – nowe zwolnienie podatkowe

Obowiązuje od: 16 czerwca 2026 r.

Wprowadzono szczególne zwolnienie od podatku od spadków i darowizn.

Obejmuje ono darowizny, które w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 roku zostaną przeznaczone przez obdarowanego na usunięcie skutków powodzi z września 2024 r. na terenach gmin objętych szczególnymi rozwiązaniami powodziowymi.

Jeżeli darowizna nie zostanie wykorzystana na ten cel do końca roku, podatnik jest zobowiązany do złożenia odpowiedniego zeznania do 31 stycznia 2027 r.

Przepisy mają zastosowanie także do części spraw podatkowych dotyczących darowizn otrzymanych wcześniej w 2026 roku.

Co to oznacza w praktyce? Pomoc przekazywana osobom odbudowującym majątek po powodzi może korzystać z preferencji podatkowej, ale warunkiem jest rzeczywiste przeznaczenie darowizny na ustawowo wskazany cel.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2026 r. poz. 775), obowiązująca od 16 czerwca 2026 r.


💻 e-Urząd Skarbowy – można upoważnić inną osobę do podglądu danych

Obowiązuje od: 18 czerwca 2026 r.

Rozszerzono funkcjonalność e-Urzędu Skarbowego.

Użytkownik może wskazać na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy innego użytkownika jako tzw. użytkownika szczególnego, uprawnionego do przeglądania i pobierania określonych danych dostępnych na koncie.

Uprawnienie może zostać cofnięte w każdym czasie, a osoba wskazana jako użytkownik szczególny musi potwierdzić jego przyjęcie.

Rozszerzono również katalog zaświadczeń dostępnych w systemie m.in. o zaświadczenia dotyczące rejestracji jako podatnik VAT i VAT UE.

Co to oznacza w praktyce? Podatnik może w bardziej uporządkowany sposób umożliwić innej osobie dostęp do określonych informacji ze swojego konta, bez przekazywania jej własnych danych logowania.

Może być to przydatne np. przy współpracy z księgowym albo inną osobą pomagającą w sprawach podatkowych.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 17 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie korzystania z e-Urzędu Skarbowego (Dz.U. z 2026 r. poz. 799), obowiązujące od 18 czerwca 2026 r.


🇵🇱 Język polski – wcześniejszy etap reformy certyfikacji

Obowiązuje w części od: 9 czerwca 2026 r.

Większość dużej nowelizacji ustawy o języku polskim zacznie obowiązywać dopiero 1 stycznia 2027 r., ale ustawodawca przewidział wyjątek.

Dwa przepisy zaczęły obowiązywać już 9 czerwca 2026 r.

Zmiana dotyczy systemu poświadczania znajomości języka polskiego jako obcego i możliwości uzyskiwania certyfikatu w określonych sytuacjach bez konieczności przechodzenia standardowej ścieżki egzaminacyjnej.

Dotyczy to m.in. określonych osób, które ukończyły za granicą szkołę prowadzącą nauczanie w języku polskim i spełniają ustawowe wymagania.

Co to oznacza w praktyce? Dla określonej grupy osób posiadających już udokumentowaną edukację w języku polskim uzyskanie formalnego potwierdzenia znajomości języka może być prostsze.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o języku polskim oraz ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (Dz.U. z 2026 r. poz. 676); art. 1 pkt 2 lit. b i d obowiązuje od 9 czerwca 2026 r., zasadnicza część ustawy od 1 stycznia 2027 r.


🩺 e-zdrowie – pierwszy etap dużej reformy

Pierwsze przepisy obowiązują od: 17 czerwca 2026 r.

W czerwcu opublikowano dużą ustawę rozwijającą system usług e-zdrowia.

Większość jej przepisów weszła w życie dopiero 1 lipca, ale ustawodawca wyodrębnił część regulacji obowiązujących już 17 czerwca.

Czerwcowy etap dotyczy przede wszystkim rozwiązań związanych z dokumentowaniem przebiegu stażu podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów oraz dostosowania systemów informacyjnych.

Co to oznacza w praktyce? Dla pacjenta najważniejsza część reformy e-zdrowotnej pojawia się dopiero w późniejszych etapach. Czerwcowe przepisy są przede wszystkim zmianą organizacyjną dla środowiska medycznego i administracji.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem usług e-zdrowia (Dz.U. z 2026 r. poz. 791); art. 1 pkt 1–6 i art. 9 obowiązują od 17 czerwca 2026 r., zasadnicza część ustawy od 1 lipca 2026 r.


👶 Dokumentacja medyczna po przysposobieniu dziecka

Obowiązuje od: 26 czerwca 2026 r.

Zmieniły się zasady udostępniania dokumentacji medycznej dziecka po przysposobieniu.

Na wniosek przedstawiciela ustawowego dokumentacja jest udostępniana w formie wyciągu z uwzględnieniem danych identyfikacyjnych dziecka wynikających z przysposobienia.

Co to oznacza w praktyce? Regulacja ma przede wszystkim ograniczyć sytuacje, w których sposób udostępniania dokumentacji medycznej prowadziłby do ujawnienia danych nieodpowiadających aktualnej sytuacji prawnej dziecka.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2026 r. poz. 758), obowiązujące od 26 czerwca 2026 r.

📍 Prawo lokalne — Trójmiasto

🌧️ Gdynia – zmieniono zasady dotacji na retencję i wykorzystanie deszczówki

Obowiązuje od: 23 czerwca 2026 r.

Gdynia zmodyfikowała zasady udzielania mieszkańcom i innym uprawnionym podmiotom dotacji na przedsięwzięcia służące gromadzeniu, zagospodarowaniu i wykorzystywaniu wód opadowych i roztopowych w miejscu ich powstawania.

Zmiana dotyczy przede wszystkim procedury składania i rozpatrywania wniosków. Wnioski mogą być składane od 1 stycznia danego roku i są rozpatrywane według przyjętych zasad do wyczerpania środków przeznaczonych na ten cel.

Co to oznacza w praktyce? Osoba planująca np. instalację systemu retencyjnego, zagospodarowanie deszczówki albo inne przedsięwzięcie mieszczące się w miejskim programie powinna opierać się na nowym regulaminie dotacyjnym.

Podstawa prawna: uchwała nr XXXI/790/26 Rady Miasta Gdyni z dnia 27 maja 2026 r. zmieniająca uchwałę w sprawie zasad udzielania dotacji celowej na finansowanie ochrony środowiska w zakresie inwestycji służących do gromadzenia, zagospodarowania i wykorzystania wód opadowych lub roztopowych w miejscu ich powstawania (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2026 r. poz. 2365), obowiązująca od 23 czerwca 2026 r.


🌱 Gdynia – zmiany także w dotacjach na szamba, azbest i nasadzenia

Obowiązują od drugiej połowy czerwca 2026 r.

Na tej samej sesji Rada Miasta Gdyni zmieniła także miejskie programy dotacyjne dotyczące:

Są to zmiany skierowane do właścicieli i innych podmiotów realizujących konkretne inwestycje środowiskowe na terenie Gdyni.

Co to oznacza w praktyce? Przed rozpoczęciem inwestycji i złożeniem wniosku o miejskie dofinansowanie trzeba sprawdzić aktualny regulamin dla konkretnego rodzaju przedsięwzięcia – zasady poszczególnych programów nie są identyczne.

Podstawa prawna: uchwały Rady Miasta Gdyni z dnia 27 maja 2026 r.: nr XXXI/787/26 – dotycząca likwidacji zbiorników bezodpływowych, nr XXXI/788/26 – dotycząca usuwania wyrobów zawierających azbest oraz nr XXXI/789/26 – dotycząca przedsięwzięć związanych z ochroną przyrody poprzez nasadzenia drzew i krzewów; podstawę ustawową stanowi w szczególności art. 403 ustawy – Prawo ochrony środowiska.


🎓 Gdańsk – nowy regulamin jednorazowych stypendiów dla uzdolnionych uczniów

Obowiązuje od: 25 czerwca 2026 r.

Gdańsk przyjął nowy regulamin przyznawania jednorazowych stypendiów dla szczególnie uzdolnionych uczniów oraz maturzystów osiągających najwyższe wyniki.

System obejmuje różne rodzaje osiągnięć, w tym wyniki naukowe, artystyczne i sportowe oraz najwyższe wyniki egzaminu maturalnego.

Jednocześnie wnioski za rok szkolny 2025/2026 są jeszcze rozpatrywane według dotychczasowych zasad.

Co to oznacza w praktyce? Nowy regulamin będzie miał zasadnicze znaczenie przy kolejnych naborach stypendialnych. Nie zmienia wstecznie reguł dotyczących osiągnięć z zakończonego roku szkolnego 2025/2026.

Podstawa prawna: uchwała nr XXVII/699/26 Rady Miasta Gdańska z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu przyznawania jednorazowego stypendium dla uczniów szczególnie uzdolnionych oraz maturzystów osiągających najwyższy wynik z egzaminu maturalnego pobierających naukę na terenie Gminy Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2026 r. poz. 2447), obowiązująca po upływie 14 dni od ogłoszenia.


🛣️ Gdańsk – ulica Koziorożca i Skwer im. prof. Andrzeja Stołyhwo

Obowiązują od: 25 czerwca 2026 r.

Dwie uchwały podjęte przez Radę Miasta jeszcze 28 maja zaczęły obowiązywać dopiero w czerwcu.

Nowo wybudowany odcinek drogi pomiędzy Rondem im. Maksymiliana Kiczki a Rondem Wsi Wysoka został formalnie włączony do ciągu ulicy Koziorożca.

Jednocześnie terenowi przy ul. Złota Karczma nadano nazwę Skwer im. prof. Andrzeja Stołyhwo.

Co to oznacza w praktyce? Są to przede wszystkim zmiany porządkowe i adresowe. Pokazują jednak dobrze, dlaczego w miesięcznym zestawieniu patrzymy na wejście aktu w życie, a nie na dzień głosowania rady miasta.

Podstawa prawna: uchwała nr XXVII/708/26 Rady Miasta Gdańska z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie nadania nazwy ulicy stanowiącej przedłużenie ulicy Koziorożca (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2026 r. poz. 2450) oraz uchwała nr XXVII/707/26 Rady Miasta Gdańska z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie nadania nazwy Skwer im. prof. Andrzeja Stołyhwo (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2026 r. poz. 2449).


⚓ Zatoka Gdańska – nowe strefy bezpieczeństwa wokół infrastruktury morskiej

Obowiązują od: 12 czerwca 2026 r.

W czerwcu zaczęły obowiązywać nowe zarządzenia Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni dotyczące stref bezpieczeństwa wokół strategicznej infrastruktury morskiej.

Dotyczą one m.in.:

Strefy bezpieczeństwa służą ograniczeniu ryzyka uszkodzenia infrastruktury i mogą wiązać się z ograniczeniami określonych form żeglugi, kotwiczenia, połowów lub prowadzenia innych działań na morzu.

Co to oznacza w praktyce? Dla zwykłego mieszkańca Trójmiasta regulacje będą praktycznie niewidoczne. Są natomiast bardzo ważne dla żeglugi, rybołówstwa, operatorów infrastruktury i podmiotów prowadzących działalność na objętych nimi akwenach.

Podstawa prawna: m.in. zarządzenie nr 11 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 26 maja 2026 r. w sprawie ustanowienia strefy bezpieczeństwa dla gazociągu złoże „B-3” – Władysławowo oraz zarządzenie nr 12 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 27 maja 2026 r. w sprawie ustanowienia strefy bezpieczeństwa wokół Portu Północnego w Gdańsku, obowiązujące od 12 czerwca 2026 r.

🌍 Zmiany ważne w szerszym kontekście

🚧 Granica z Białorusią – kolejny 90-dniowy zakaz przebywania w części strefy nadgranicznej

Obowiązuje od: 3 czerwca 2026 r.

Wprowadzono kolejny czasowy zakaz przebywania na określonym obszarze strefy nadgranicznej przy granicy z Republiką Białorusi.

Zakaz został ustanowiony na 90 dni i obejmuje dokładnie wskazane w rozporządzeniu odcinki pasa granicznego.

Nie jest to zakaz obejmujący całą granicę polsko-białoruską ani wszystkie miejscowości znajdujące się w jej pobliżu.

Co to oznacza w praktyce? Osoba planująca wyjazd na objęty regulacją teren – np. w celach turystycznych – powinna wcześniej sprawdzić aktualny zakres strefy i przewidziane wyjątki.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 maja 2026 r. w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu przebywania na określonym obszarze w strefie nadgranicznej przyległej do granicy państwowej z Republiką Białorusi (Dz.U. z 2026 r. poz. 695), obowiązujące od 3 czerwca 2026 r.


🇺🇦 Polska–Ukraina – kolejny etap ratyfikacji umowy o współpracy w zwalczaniu przestępczości

Ustawa ratyfikacyjna obowiązuje od: 9 czerwca 2026 r.

W życie weszła ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację umowy pomiędzy rządami Polski i Ukrainy dotyczącej współpracy w zwalczaniu przestępczości.

Trzeba jednak odróżnić wejście w życie ustawy wyrażającej zgodę na ratyfikację od wejścia w życie samej umowy międzynarodowej.

Czerwcowa zmiana jest więc przede wszystkim kolejnym etapem procedury pozwalającej Polsce związać się umową.

Co to oznacza w praktyce? Sama ustawa ratyfikacyjna nie oznacza jeszcze, że wszystkie mechanizmy współpracy przewidziane w umowie zaczęły być automatycznie stosowane 9 czerwca.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o współpracy w zwalczaniu przestępczości, podpisanej we Lwowie dnia 11 grudnia 2025 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 682), obowiązująca od 9 czerwca 2026 r.


🔧 Zmiany branżowe

🚘 Transport – punkty karne i szkolenia redukujące ich liczbę

Obowiązuje od: 3 czerwca 2026 r.

Nowe rozporządzenie kompleksowo reguluje ewidencję kierujących naruszających przepisy ruchu drogowego.

Określa m.in.:

Ewidencję prowadzi się elektronicznie w systemach teleinformatycznych Policji.

Co to oznacza w praktyce? Kierowcy powinni korzystać z aktualnego taryfikatora i aktualnych zasad redukcji punktów – nie wszystkie informacje funkcjonujące jeszcze kilka lat wcześniej pozostają aktualne.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2026 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2026 r. poz. 724), obowiązujące od 3 czerwca 2026 r.


🍺 Kierowcy – nowy kurs reedukacyjny za 2500 zł

Obowiązuje od: 24 czerwca 2026 r.

Nowe przepisy szczegółowo regulują kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.

Opłata za kurs wynosi 2500 zł.

Rozporządzenie reguluje także sposób kierowania na badania lekarskie i psychologiczne w zakresie psychologii transportu.

Co do zasady osoba, która otrzyma decyzję o skierowaniu na badanie, powinna zgłosić się na nie w terminie miesiąca.

Co to oznacza w praktyce? Dla kierowcy objętego obowiązkiem przejścia kursu albo badania znaczenie mają nie tylko same obowiązki, ale także konkretne terminy ich wykonania.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 czerwca 2026 r. w sprawie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie lub badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu (Dz.U. z 2026 r. poz. 747).


🚚 ADR – droższe świadectwa i nowe wymagania dla części pojazdów

Obowiązuje od: 21 czerwca 2026 r.

Zmieniły się zasady wydawania świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR używanego do przewozu towarów niebezpiecznych.

Nowelizacja uwzględnia m.in. pojazdy wyposażone w elektryczne układy napędowe, wodorowe ogniwa paliwowe oraz instalacje LPG, CNG i LNG.

Zmieniły się również opłaty:

Co to oznacza w praktyce? Jest to zmiana specjalistyczna, istotna przede wszystkim dla przewoźników wykonujących przewóz towarów niebezpiecznych i przedsiębiorców eksploatujących odpowiednie pojazdy.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 10 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR (Dz.U. z 2026 r. poz. 382), obowiązujące od 21 czerwca 2026 r.


🤖 Pojazdy autonomiczne – nowe zasady prowadzenia badań na drogach publicznych

Obowiązuje zasadniczo od: 24 czerwca 2026 r.; akty wykonawcze od 30 czerwca 2026 r.

Czerwiec przyniósł rozbudowaną reformę zasad prowadzenia prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi i w pełni zautomatyzowanymi.

Ustawodawca wyróżnił sześć poziomów automatyzacji – od 0 do 5.

Dla badań pojazdów o odpowiednio wysokim poziomie automatyzacji wymagane jest zezwolenie wydawane przez Krajowego Koordynatora Prac Badawczych.

Zezwolenie może obejmować obszar nie więcej niż pięciu województw i być wydane maksymalnie na trzy lata.

Organizator musi przedstawić m.in. analizę zagrożeń i ocenę ryzyka, dokumentację ubezpieczeniową oraz dane pojazdów.

Pod koniec miesiąca wydano także szczegółowe akty wykonawcze. Określono m.in. wymagania dla rejestratorów montowanych w pojazdach badawczych. Urządzenia mają rejestrować obraz z przodu i tyłu pojazdu, jego wnętrza oraz określony dźwięk.

Ustalono również opłaty za zezwolenia. Sama kwota stała wynosi 1000 zł za każde województwo objęte wnioskiem, a do niej dochodzą dodatkowe elementy zależne m.in. od obszaru badań, ich okresu i liczby pojazdów.

Co to oznacza w praktyce? Polska tworzy znacznie bardziej szczegółowe ramy prawne pozwalające testować pojazdy autonomiczne w normalnym ruchu drogowym, przy jednoczesnym określeniu odpowiedzialności, kontroli, ubezpieczenia i rejestracji przebiegu badań.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1843), zasadniczo obowiązująca od 24 czerwca 2026 r.; rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2026 r. w sprawie opłat za wydanie oraz zmianę zezwolenia na prowadzenie prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 855) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2026 r. w sprawie prac badawczych nad pojazdami zautomatyzowanymi lub pojazdami w pełni zautomatyzowanymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 858).


🌾 Rolnictwo – PROW oraz pakiet zmian KPO

Obowiązuje etapami od: 9 czerwca 2026 r.

9 czerwca weszła w życie nowelizacja dotycząca Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020. Akt został opublikowany jeszcze w maju, ale właśnie w czerwcu zaczął rzeczywiście zmieniać stan prawny.

W połowie miesiąca pojawił się natomiast cały pakiet zmian dotyczących inwestycji finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy.

Przepisy dotyczyły m.in.:

W kilku programach terminy realizacji przedsięwzięć zostały przesunięte na 31 lipca 2026 r.
Pod koniec czerwca termin do 31 lipca został dodatkowo wprowadzony w kolejnym instrumencie dotyczącym działalności w zakresie przechowywania i wprowadzania produktów do obrotu.

Co to oznacza w praktyce? Beneficjenci konkretnych programów KPO otrzymali dodatkowy czas na wykonanie inwestycji i ponoszenie kwalifikowanych kosztów.

Nie jest to jednak jedno ogólne przedłużenie wszystkich projektów KPO. Termin trzeba sprawdzić dla konkretnego instrumentu i zawartej umowy.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. zmieniająca przepisy dotyczące wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w ramach PROW 2014–2020 (Dz.U. z 2026 r. poz. 680), obowiązująca od 9 czerwca 2026 r.; rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 czerwca 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 784–786) oraz rozporządzenie z dnia 29 czerwca 2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 870).


🚁 Rolnictwo – środki ochrony roślin i drony

Obowiązuje od: 10 czerwca 2026 r.

Zmodyfikowano zasady ostrzegania o planowanym stosowaniu środków ochrony roślin z wykorzystaniem sprzętu agrolotniczego.

Przepisy wyodrębniają zabiegi wykonywane na gruntach rolnych za pomocą sprzętu agrolotniczego montowanego na bezzałogowym statku powietrznym, czyli w praktyce dronie.

Co to oznacza w praktyce? Rozwój rolnictwa precyzyjnego powoduje, że przepisy przygotowane pierwotnie przede wszystkim z myślą o tradycyjnych statkach powietrznych są dostosowywane do wykonywania zabiegów przez drony.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin (Dz.U. z 2026 r. poz. 687), obowiązujące od 10 czerwca 2026 r.


🌾 Rolnictwo – nowe dotacje i cyfrowa sprawozdawczość pomocy publicznej

Obowiązuje etapami od: 12–18 czerwca 2026 r.

W czerwcu zmieniło się także kilka regulacji organizujących finansowanie i obsługę pomocy dla rolnictwa.

Nowe rozporządzenie określiło sposób udzielania dostępu do aplikacji SRPP, wykorzystywanej przez podmioty udzielające pomocy publicznej.

Od 13 czerwca obowiązuje również nowe rozporządzenie określające zakres, terminy i wzory sprawozdań dotyczących pomocy publicznej w rolnictwie i rybołówstwie.

18 czerwca zaczęły obowiązywać zmienione stawki dotacji przedmiotowych dla podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa.

Co to oznacza w praktyce? Są to zmiany ważne głównie dla administracji rolnej, podmiotów udzielających pomocy i beneficjentów konkretnych programów. Nie tworzą jednego nowego świadczenia dostępnego dla każdego gospodarstwa.

Podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 maja 2026 r. w sprawie sposobu udzielania dostępu do aplikacji SRPP (Dz.U. z 2026 r. poz. 701); rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 czerwca 2026 r. w sprawie sprawozdań o udzielonej pomocy publicznej w rolnictwie lub rybołówstwie oraz informacji o nieudzieleniu takiej pomocy (Dz.U. z 2026 r. poz. 769); rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz.U. z 2026 r. poz. 727).


🧳 Turystyka – nowe zabezpieczenia i poręczenia z Turystycznego Funduszu Pomocowego

Obowiązuje od połowy czerwca 2026 r.

Zmieniły się przepisy dotyczące zabezpieczenia finansowego organizatorów turystyki.

Nowe formularze gwarancji uwzględniają sytuację, w której zabezpieczenie przedsiębiorcy może składać się z więcej niż jednej gwarancji, a jeden podmiot jest właściwy do obsługi zgłoszeń podróżnych i wypłat.

Równolegle wprowadzono przepisy dotyczące poręczeń udzielanych z Turystycznego Funduszu Pomocowego.

Wartość poręczenia podlega ustawowym limitom, a łączna wartość udzielonych poręczeń nie może przekraczać 80% środków zgromadzonych w Funduszu według zasad wskazanych w rozporządzeniu.

Co to oznacza w praktyce? Zmiany mają przede wszystkim zwiększyć elastyczność systemu zabezpieczenia finansowego organizatorów turystyki. Pośrednio służą ochronie podróżnych w sytuacji niewypłacalności przedsiębiorcy.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów umowy o turystyczny rachunek powierniczy, formularzy gwarancji bankowej, gwarancji ubezpieczeniowej oraz umowy ubezpieczenia na rzecz podróżnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 703) oraz rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 maja 2026 r. w sprawie poręczenia udzielanego z Turystycznego Funduszu Pomocowego (Dz.U. z 2026 r. poz. 715).


🌬️ Środowisko i energetyka – farmy wiatrowe, składowanie CO₂ i zapasy paliw

Obowiązuje etapami od: 13 czerwca 2026 r.

W czerwcu weszło w życie kilka istotnych, choć branżowych regulacji dotyczących energetyki i środowiska.

Zmodyfikowano katalog przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku określonych instalacji wiatrowych przewidziano szczególne zasady dotyczące przebudowy lub zwiększenia mocy bez automatycznego kwalifikowania inwestycji według dotychczasowych progów – pod warunkiem spełnienia szeregu warunków dotyczących m.in. liczby instalacji, lokalizacji i odległości od lasu.

Zaktualizowano również obszary, na których dopuszcza się lokalizowanie kompleksów podziemnego składowania dwutlenku węgla.

Od 17 czerwca zmieniono natomiast zasady utrzymywania zapasów paliw przez przedsiębiorstwa energetyczne, których urządzenia mają zostać wycofane z eksploatacji. Im bliżej planowanej daty wyłączenia, tym poziom obowiązkowej rezerwy może być stopniowo ograniczany zgodnie z harmonogramem wskazanym w rozporządzeniu.

Co to oznacza w praktyce? Są to regulacje dotyczące przede wszystkim przedsiębiorstw energetycznych i inwestorów. W szerszym ujęciu wpływają jednak na sposób prowadzenia transformacji energetycznej i wyłączania starszych źródeł wytwórczych.

Podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2026 r. poz. 706); rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów, na których dopuszcza się lokalizowanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla (Dz.U. z 2026 r. poz. 761); rozporządzenie Ministra Energii z dnia 12 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zapasów paliw w przedsiębiorstwach energetycznych (Dz.U. z 2026 r. poz. 792).


🏞️ Ochrona przyrody – nowe zasady odstraszania wilków, niedźwiedzi i żubrów

Obowiązuje od: 23 czerwca 2026 r.

Nowelizacja ustawy o ochronie przyrody wprowadziła szczególne rozwiązanie dotyczące umyślnego płoszenia niedźwiedzi brunatnych, wilków i żubrów.

Zezwolenie wydawane przez właściwy organ może dopuścić wykorzystanie broni gładkolufowej i amunicji niepenetracyjnej, jeżeli czynność jest podejmowana na warunkach określonych w ustawie.

Dostosowano także przepisy dotyczące pracowników parków narodowych i zasad korzystania przez nich z broni.

Co to oznacza w praktyce? Nie jest to generalne zezwolenie na strzelanie do chronionych zwierząt. Chodzi o ściśle uregulowaną metodę płoszenia, wykonywaną na podstawie odpowiedniego zezwolenia.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 737), obowiązująca od 23 czerwca 2026 r.


🌊 Budowle hydrotechniczne – nowe warunki techniczne

Obowiązuje od: 11 czerwca 2026 r.

Weszło w życie nowe rozporządzenie kompleksowo określające warunki techniczne projektowania, budowy i przebudowy budowli hydrotechnicznych.

Katalog obejmuje m.in. zapory, jazy, śluzy, wały przeciwpowodziowe, pompownie, kanały, ujęcia wody, wyloty ścieków i wód opadowych, porty śródlądowe, nabrzeża, mola, pomosty i falochrony.

Rozporządzenie uwzględnia również wymagania dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami w miejscach publicznie dostępnych.

Co to oznacza w praktyce? Jest to istotna zmiana dla projektantów, inwestorów, organów administracji budowlanej i podmiotów zarządzających infrastrukturą wodną.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 maja 2026 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2026 r. poz. 692), obowiązujące od 11 czerwca 2026 r.


💊 Farmacja – zmiany Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej

Obowiązuje od: 11 czerwca 2026 r.

Zmodyfikowano wymagania Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej dotyczące hurtowego obrotu produktami leczniczymi.

Doprecyzowano m.in. zasady wykonywania obowiązków przez Osobę Odpowiedzialną oraz zastępowania jej podczas nieobecności.

Jeżeli zastępstwo trwa dłużej niż określone w rozporządzeniu okresy, odpowiednie informacje albo dokumenty trzeba przekazywać Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu.

Co to oznacza w praktyce? Jest to zmiana istotna przede wszystkim dla hurtowni farmaceutycznych i osób odpowiadających za zgodność dystrybucji produktów leczniczych z wymaganiami prawa.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej (Dz.U. z 2026 r. poz. 693), obowiązujące od 11 czerwca 2026 r.


👷 Medycyna pracy – ołów i diizocyjaniany

Obowiązuje od: 4 czerwca 2026 r.

Zmieniły się przepisy dotyczące profilaktycznych badań pracowników narażonych na określone substancje niebezpieczne.

Nowelizacja wdraża unijne regulacje dotyczące wartości dopuszczalnych dla ołowiu i jego związków nieorganicznych oraz diizocyjanianów.

Przewidziano szczególne zasady monitorowania stężenia ołowiu we krwi, w tym przepisy odnoszące się do pracownic w wieku rozrodczym.

Część docelowych wartości zacznie być stosowana od 2029 roku, ale regulacja wprowadzająca nowy system obowiązuje już od czerwca.

Co to oznacza w praktyce? Pracodawcy, służby BHP i lekarze medycyny pracy muszą uwzględniać nowe kryteria przy ocenie narażenia zawodowego.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. z 2026 r. poz. 726), obowiązujące od 4 czerwca 2026 r.


🏥 Ochrona zdrowia – przedłużono kilka programów pilotażowych

Zmiany obowiązują od: 25–27 czerwca 2026 r.

Pod koniec miesiąca przedłużono kilka programów pilotażowych w ochronie zdrowia.

Program pilotażowy dotyczący usług farmaceuty w zakresie zdrowia reprodukcyjnego został przedłużony z 30 czerwca 2026 r. do 30 czerwca 2028 r.

Program terapeutyczny skierowany do osób z doświadczeniem traumy został przedłużony do 30 czerwca 2027 r.

Pilotaż leczenia gruźlicy wielolekoopornej w warunkach ambulatoryjnych został z kolei przedłużony do 31 marca 2027 r.

Co to oznacza w praktyce? Nie są to nowe powszechne świadczenia zdrowotne. Minister Zdrowia zdecydował przede wszystkim o kontynuacji już prowadzonych programów, co umożliwia dalsze udzielanie objętych nimi świadczeń i ocenę ich skuteczności.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w zakresie usług farmaceuty dotyczących zdrowia reprodukcyjnego (Dz.U. z 2026 r. poz. 831); rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 czerwca 2026 r. dotyczące programu terapeutycznego dla osób z doświadczeniem traumy (Dz.U. z 2026 r. poz. 843); rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 czerwca 2026 r. dotyczące pilotażu leczenia gruźlicy wielolekoopornej w warunkach ambulatoryjnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 850).


🎓 Szkolnictwo wyższe – elektroniczne dyplomy i przebudowa POL-on

Obowiązuje zasadniczo od: 30 czerwca 2026 r.

Pod koniec czerwca zaczął obowiązywać pakiet przepisów przygotowujących uczelnie do szerszego wykorzystywania elektronicznych dyplomów i Repozytorium Dyplomów Elektronicznych.

Zmieniono przepisy w sprawie studiów. W dokumentacji przebiegu studiów pojawiają się m.in. informacje o dyplomie znajdującym się w repozytorium i jego identyfikatorze.

Analogiczne rozwiązania wprowadzono dla dyplomów doktorskich i habilitacyjnych. Dyplom elektroniczny jest powiązany z identyfikatorem w RDE i kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną.

Nowe rozporządzenie dotyczące systemu POL-on reguluje również sposób przekazywania danych, wymagania techniczne dotyczące elektronicznych dyplomów i ich weryfikacji.

Co to oznacza w praktyce? Uczelnie przechodzą do systemu, w którym oficjalny dokument potwierdzający ukończenie studiów albo uzyskanie stopnia naukowego nie musi funkcjonować wyłącznie w formie papierowej.

Część regulacji ma jednak późniejsze terminy wejścia w życie, dlatego transformacja nie zakończyła się 30 czerwca.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dyplomów doktorskich, dyplomów habilitacyjnych i legitymacji doktoranta (Dz.U. z 2026 r. poz. 805); rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 16 czerwca 2026 r. w sprawie danych przetwarzanych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on (Dz.U. z 2026 r. poz. 811); rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie studiów (Dz.U. z 2026 r. poz. 832).


📦 SENT – ponownie zmieniono zasady monitorowania przewozu odzieży i obuwia

Obowiązuje od: 20 czerwca 2026 r.

Po marcowym objęciu części przewozów odzieży i obuwia systemem SENT w czerwcu regulacja została ponownie zmodyfikowana.

Nowe progi dotyczą m.in.:

Przewidziano wyjątki m.in. dla określonych przewozów realizowanych przez podmioty posiadające status AEO, pomocy humanitarnej i przesyłek pocztowych.

Co to oznacza w praktyce? Przedsiębiorca zajmujący się importem albo przewozem odzieży i obuwia nie powinien opierać się na progach obowiązujących bezpośrednio po marcowej zmianie. Od 20 czerwca trzeba stosować znowelizowane wartości i wyłączenia.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 18 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 813) oraz rozporządzenie z dnia 18 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyłączenia niektórych obowiązków w zakresie zgłoszeń przewozu towarów (Dz.U. z 2026 r. poz. 814).


📈 Rynek kapitałowy – nowe wymagania dla memorandum informacyjnego

Obowiązuje od: 5 czerwca 2026 r.

Nowe rozporządzenie określiło szczegółowe wymagania dotyczące memorandum informacyjnego wykorzystywanego przy określonych ofertach papierów wartościowych.

Dokument ma przedstawiać kluczowe informacje potrzebne inwestorowi do oceny emitenta, oferowanych papierów wartościowych i ryzyk. Informacje mają być dokładne, rzetelne, jasne i nie mogą wprowadzać w błąd.

Co to oznacza w praktyce? Zmiana jest istotna przede wszystkim dla emitentów, firm inwestycyjnych i uczestników rynku kapitałowego przygotowujących oferty objęte obowiązkiem sporządzenia memorandum.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 2 czerwca 2026 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinno odpowiadać memorandum informacyjne (Dz.U. z 2026 r. poz. 730), obowiązujące od 5 czerwca 2026 r.


⚖️ Radcowie prawni – tajemnica zawodowa i okresy przechowywania danych

Obowiązuje od: 18 czerwca 2026 r.

Nowelizacja ustawy o radcach prawnych uporządkowała przepisy dotyczące ochrony danych osobowych oraz tajemnicy zawodowej.

Wyraźnie wskazano, że obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie ustaje tylko dlatego, że ujawnienia informacji żąda właściwy organ nadzorczy w rozumieniu RODO.

Określono także okresy przechowywania danych osobowych w postępowaniach prowadzonych przez organy samorządu radcowskiego – m.in. 10 lat dla określonych postępowań administracyjnych i 15 lat dla danych związanych z postępowaniami dyscyplinarnymi.

Co to oznacza w praktyce? Jest to przede wszystkim uporządkowanie zasad działania samorządu zawodowego i relacji między obowiązkami wynikającymi z RODO a szczególną ochroną tajemnicy radcowskiej.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o zmianie ustawy o radcach prawnych (Dz.U. z 2026 r. poz. 731), obowiązująca od 18 czerwca 2026 r.


🏛️ Zmiany techniczne i organizacyjne

🌡️ Samorządy – monitorowanie miejskich planów adaptacji do zmian klimatu

Obowiązuje od: 16 czerwca 2026 r.

Nowe rozporządzenie określiło szczegółowo sposób monitorowania realizacji miejskich planów adaptacji do zmian klimatu.

Określono zakres sprawozdania, mierniki oceny osiągania celów oraz wskaźniki monitorujące wdrażanie działań adaptacyjnych.

Co to oznacza w praktyce? Jest to przede wszystkim nowy obowiązek organizacyjny dla miast objętych systemem planowania adaptacji klimatycznej. W dalszej perspektywie ma pozwalać porównywać skuteczność inwestycji i działań podejmowanych np. przeciwko upałom, suszy czy deszczom nawalnym.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 maja 2026 r. w sprawie szczegółowego zakresu sprawozdania z monitorowania wdrażania działań adaptacyjnych do zmian klimatu oraz mierników monitorowania i wskaźników monitorowania zawartych w miejskich planach adaptacji (Dz.U. z 2026 r. poz. 718).


👨‍⚖️ Asystenci sędziów – nowe widełki wynagrodzeń

Obowiązuje od: 3 czerwca 2026 r.

Ustalono nowe przedziały wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów w sądach powszechnych.

Wynoszą one:

Co to oznacza w praktyce? Zmiana dotyczy wąskiej grupy zawodowej i nie wpływa bezpośrednio na prawa uczestnika postępowania sądowego.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów (Dz.U. z 2026 r. poz. 721), obowiązujące od 3 czerwca 2026 r.


👩‍⚖️ Aplikacja kuratorska – więcej zajęć zdalnych i nowe zasady frekwencji

Obowiązuje od: 16 czerwca 2026 r.

Zmieniono organizację aplikacji kuratorskiej.

Zajęcia teoretyczne mogą być prowadzone zdalnie i stacjonarnie. Zajęcia stacjonarne przewidziano w ramach dwóch zjazdów, a uczestnictwo w zajęciach zdalnych jest potwierdzane poprzez aktywność w systemie teleinformatycznym.

Do spełnienia obowiązku uczestnictwa wymagane jest uczestnictwo w co najmniej 80% jednostek lekcyjnych.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie organizacji i sposobu odbywania aplikacji kuratorskiej (Dz.U. z 2026 r. poz. 717), obowiązujące od 16 czerwca 2026 r.


🏫 Szkoły specjalne w podmiotach leczniczych – nowe zasady organizacyjne

Obowiązuje od: 13 czerwca 2026 r.

Zmieniono przepisy dotyczące kształcenia w szkołach i oddziałach specjalnych organizowanych w podmiotach leczniczych oraz jednostkach pomocy społecznej.

Nowe rozwiązania uwzględniają m.in. sytuację nieletnich umieszczonych w zakładzie leczniczym na podstawie orzeczenia sądu i konieczność zapewnienia bezpieczeństwa zarówno uczniom, jak i nauczycielom.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie organizacji kształcenia oraz warunków i form realizowania specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych w przedszkolach i szkołach specjalnych oraz w oddziałach specjalnych, zorganizowanych w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej (Dz.U. z 2026 r. poz. 770).


🏢 Spółki o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa – nowy wykaz

Obowiązuje od: 26 czerwca 2026 r.

Rada Ministrów przyjęła nowy wykaz spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa.

Na liście znajdują się m.in. ARP, CPK, ENEA, EXATEL, GPW, Grupa Azoty, JSW, KGHM, Krajowa Grupa Spożywcza, KDPW, ORLEN, PGE i PKP PLK.

Co to oznacza w praktyce? Status ma znaczenie przede wszystkim dla zasad wykonywania przez państwo uprawnień właścicielskich i stosowania ustawy o zarządzaniu mieniem państwowym.

Podstawa prawna: rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 czerwca 2026 r. w sprawie wykazu spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz.U. z 2026 r. poz. 801).


🏗️ Plan ogólny gminy – przesunięto część terminów technicznych

Obowiązuje od: 30 czerwca 2026 r.

Zmieniło się rozporządzenie dotyczące projektu planu ogólnego gminy.

W dwóch przepisach termin 30 czerwca 2026 r. został zastąpiony terminem 30 września 2026 r., a termin 1 lipca 2026 r. – 1 października 2026 r. Zmieniono również charakterystykę stref planistycznych.

Co to oznacza w praktyce? Nie oznacza to prostego przesunięcia całej reformy planowania przestrzennego o trzy miesiące. Przesunięto konkretne terminy wynikające z rozporządzenia wykonawczego.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 19 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dz.U. z 2026 r. poz. 826), obowiązujące od 30 czerwca 2026 r.


🚙 Centralna Ewidencja Pojazdów – kolejne zmiany techniczne

Obowiązują etapami od: 24 i 30 czerwca 2026 r.

W związku z reformą rejestracji pojazdów wydano kolejne akty dotyczące centralnej ewidencji pojazdów.

Rozszerzono m.in. katalog gromadzonych informacji o dane właściciela nieposiadającego numeru PESEL oraz dane związane z wyrejestrowaniem pojazdu po jego demontażu za granicą.

Wydano również nowe przepisy o zakresie danych udostępnianych z CEP oraz o dokumentach dotyczących pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Co to oznacza w praktyce? Są to przede wszystkim zmiany infrastruktury prawnej i informatycznej, które mają umożliwić stosowanie kolejnych etapów reformy rejestracji pojazdów.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 19 czerwca 2026 r. w sprawie rodzaju i zakresu danych udostępnianych z centralnej ewidencji pojazdów (Dz.U. z 2026 r. poz. 816); rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 22 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie katalogu danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów (Dz.U. z 2026 r. poz. 835); rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2026 r. w sprawie sposobu unieważniania dokumentów pojazdów wycofanych z eksploatacji, wzorów zaświadczeń wydawanych dla tych pojazdów, sposobu przechowywania zaświadczeń oraz prowadzenia ich ewidencji (Dz.U. z 2026 r. poz. 857).


🪪 PESEL i rejestr mieszkańców – nowe stawki za udostępnienie danych

Obowiązuje od: 30 czerwca 2026 r.

Nowe rozporządzenie określiło opłaty za udostępnianie danych z rejestru mieszkańców i rejestru PESEL.

Opłata za udostępnienie danych jednostkowych wynosi 31 zł, a określone elektroniczne weryfikacje danych kosztują 0,30 zł.

Co to oznacza w praktyce? Zmiana ma znaczenie dla osób i podmiotów korzystających z odpłatnego trybu uzyskiwania danych z rejestrów. Nie oznacza odpłatności za zwykłe korzystanie z własnych danych w mObywatelu.

Podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2026 r. w sprawie opłat za udostępnianie danych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL (Dz.U. z 2026 r. poz. 861), obowiązujące od 30 czerwca 2026 r.

🗳️ Akty jednorazowe i czasowe

🔫 Gdańsk – czasowy zakaz noszenia i przemieszczania broni

Obowiązywał: od 24 do 26 czerwca 2026 r.

Na obszarze całego miasta Gdańska wprowadzono na trzy dni zakaz noszenia oraz przemieszczania w stanie rozładowanym wszelkiego rodzaju broni.

Regulacja miała charakter czysto czasowy i po 26 czerwca przestała wywoływać skutki.

Co to oznacza w praktyce? Osoby posiadające broń legalnie również były w okresie obowiązywania rozporządzenia związane czasowym zakazem, z zastrzeżeniem zasad wynikających z przepisów szczególnych.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 maja 2026 r. w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu noszenia broni lub przemieszczania jej w stanie rozładowanym (Dz.U. z 2026 r. poz. 725), obowiązujące od 24 do 26 czerwca 2026 r.


🗳️ Przedterminowe wybory w Raciążku i Lnianie

W czerwcu zarządzono przedterminowe wybory wójtów dwóch gmin w województwie kujawsko-pomorskim.

W przypadku gminy Raciążek termin wyborów wyznaczono na 26 lipca 2026 r.

W gminie Lniano przedterminowe wybory zostały wyznaczone na 23 sierpnia 2026 r.

Są to klasyczne przykłady aktów jednorazowych – wyczerpują swoje zasadnicze znaczenie po przeprowadzeniu konkretnej procedury wyborczej.

Podstawa prawna: rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2026 r. w sprawie przedterminowych wyborów wójta gminy Raciążek w województwie kujawsko-pomorskim (Dz.U. z 2026 r. poz. 768) oraz rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2026 r. w sprawie przedterminowych wyborów wójta gminy Lniano w województwie kujawsko-pomorskim (Dz.U. z 2026 r. poz. 839).

⏳ Co wydarzyło się w czerwcu, ale główny skutek pojawił się później?

🪖 Wojskowa Akademia Medyczna – ustawa obowiązuje od czerwca, uczelnia powstała 1 lipca

Ustawa tworząca nową Wojskową Akademię Medyczną w Łodzi weszła w życie 23 czerwca, ale sama Akademia została utworzona ustawowo z dniem 1 lipca 2026 r.

Uczelnia ma prowadzić kształcenie i działalność naukową w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb Sił Zbrojnych.

Ma przygotowywać m.in. lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki, ratowników medycznych, farmaceutów i fizjoterapeutów do służby i pracy w systemie wojskowym.

Co to oznacza w praktyce? Czerwiec był momentem wejścia w życie ustawy organizacyjnej, ale właściwe utworzenie nowej uczelni nastąpiło dopiero 1 lipca.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 29 maja 2026 r. o utworzeniu Wojskowej Akademii Medycznej (Dz.U. z 2026 r. poz. 821), w szczególności art. 1 przewidujący utworzenie Akademii z dniem 1 lipca 2026 r.


🏥 Centralna e-rejestracja – czerwcowym aktem przesunięto kolejny etap na październik

Rozporządzenie obowiązuje od: 30 czerwca 2026 r.

Pod sam koniec miesiąca zmieniono harmonogram wdrażania centralnej elektronicznej rejestracji w ochronie zdrowia.

Terminy 30 czerwca zostały przesunięte na 30 września 2026 r., a termin 1 lipca – na 1 października 2026 r.

Zmiana dotyczy m.in. świadczeń realizowanych w ramach programów profilaktyki raka szyjki macicy i raka piersi.

Co to oznacza w praktyce? Czerwcowa zmiana polega w tym przypadku przede wszystkim na odroczeniu kolejnego etapu obowiązku, a nie na objęciu od 30 czerwca wszystkich świadczeń centralną rejestracją.

Podstawa prawna: rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 czerwca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie centralnej elektronicznej rejestracji (Dz.U. z 2026 r. poz. 859), obowiązujące od 30 czerwca 2026 r.


🚗 Pełniejsza elektroniczna rejestracja pojazdu – dopiero w 2027 roku

Czerwcowe wejście w życie nowelizacji Prawa o ruchu drogowym nie uruchomiło jeszcze wszystkich jej rozwiązań.

Przepisy pozwalające na złożenie pełnego elektronicznego wniosku o rejestrację pojazdu za pomocą usługi ministra właściwego do spraw informatyzacji, która może być dostępna m.in. przez aplikację mObywatel, mają wejść w życie 18 stycznia 2027 r.

Co to oznacza w praktyce? Informacja, że „od czerwca samochód można zarejestrować przez mObywatel”, byłaby zbyt daleko idącym uproszczeniem.

Podstawa prawna: art. 5 ustawy z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 1734), przewidujący odrębny termin wejścia w życie przepisów dotyczących elektronicznego wniosku rejestracyjnego.


🧒 Sopot – nowy statut Żłobka „Puchatek” dopiero od lipca

Uchwałę dotyczącą nowego statutu samorządowego Żłobka „Puchatek” w Sopocie przyjęto 28 maja i ogłoszono 18 czerwca.

Przewidziano jednak 14-dniowy okres vacatio legis, dlatego akt zaczął obowiązywać dopiero 3 lipca 2026 r.

Zgodnie z przyjętą metodologią nie traktujemy go więc jako czerwcowej zmiany prawa obowiązującego.

Podstawa prawna: uchwała nr XXIII/283/2026 Rady Miasta Sopotu z dnia 28 maja 2026 r. w sprawie ustalenia statutu samorządowego Żłobka „Puchatek” w Sopocie (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2026 r. poz. 2594).

Co miesiąc sprawdzamy, co naprawdę zmieniło się w prawie

Czerwiec jest wyjątkowo dobrym przykładem tego, dlaczego analiza zmian prawnych nie może polegać wyłącznie na przejrzeniu numerów Dziennika Ustaw opublikowanych pomiędzy 1 a 30 czerwca.

Nowelizacja prawa zabytków została ogłoszona jeszcze w grudniu 2025 roku, a zaczęła obowiązywać dopiero 3 czerwca 2026 roku.

Przepisy dotyczące nowych wymagań jakościowych dla dżemów zostały opublikowane w lipcu 2025 roku, ale ustawodawca wyznaczył ich termin wejścia w życie na 14 czerwca 2026 roku.

Podobnie wyglądała sytuacja z częścią zmian dotyczących miodu, mleka, świadectw ADR czy rejestracji pojazdów.

Z drugiej strony nie wszystko, co opublikowano w czerwcu, rzeczywiście zaczęło wtedy oddziaływać na obywateli. Ustawa o Wojskowej Akademii Medycznej obowiązywała już pod koniec miesiąca, ale sama Akademia została utworzona dopiero 1 lipca. Duża część reformy e-zdrowia zaczęła obowiązywać również od 1 lipca, a pełniejsza elektroniczna rejestracja pojazdów została przesunięta aż na 2027 rok.

Czerwiec pokazuje też inną prawidłowość: duża część współczesnych zmian prawnych nie polega już na stworzeniu całkowicie nowego świadczenia, podatku albo zakazu. Coraz częściej prawo zmienia sposób korzystania z istniejących instytucji – sąd przenosi doręczenie do portalu internetowego, urząd skarbowy pozwala udostępnić konto innej osobie, umowa może być obsługiwana w systemie eUmowy, dyplom trafia do elektronicznego repozytorium, a licytacja administracyjna może odbywać się przez internet.

Dlatego nadal najważniejsze pozostają trzy pytania:

Co się zmieniło? Kogo to dotyczy? Co ta zmiana oznacza w praktyce?

Śledzimy przy tym zarówno ustawy i rozporządzenia obowiązujące w całym kraju, prawo Unii Europejskiej, jak i prawo lokalne na Pomorzu – ze szczególnym uwzględnieniem Gdańska, Gdyni i Sopotu.

Akty jednorazowe, organizacyjne i techniczne odnotowujemy oddzielnie, ponieważ formalnie również zmieniają obowiązujący stan prawny, ale ich praktyczne znaczenie jest nieporównywalne z regulacjami dotyczącymi świadczeń rodzinnych, postępowań sądowych, podatków, praw właścicieli nieruchomości czy zasad korzystania z usług publicznych.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.