Relacja z Sympozjum Naukowego „Sportowa legislacja”

12 czerwca 2026 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego odbyło się Sympozjum Naukowe „Sportowa legislacja”, zorganizowane przez Centrum Prawa Sportowego, Katedrę Prawa Administracyjnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz Fundację Cogitato.

Wydarzenie poświęcone było jednemu z najważniejszych i zarazem najbardziej złożonych zagadnień współczesnego prawa sportowego - pytaniu o to, kto faktycznie tworzy reguły obowiązujące w sporcie. Punktem wyjścia do dyskusji była obserwacja, że sport funkcjonuje na styku wielu porządków normatywnych. Z jednej strony podlega prawu państwowemu, prawu Unii Europejskiej oraz prawu międzynarodowemu. Z drugiej strony istotna część regulacji wpływających na realne funkcjonowanie sportu powstaje poza klasycznym systemem źródeł prawa - w ramach działalności federacji sportowych, lig, organizacji międzynarodowych, agencji antydopingowych, organów dyscyplinarnych i trybunałów arbitrażowych.

Podczas sympozjum rozważano między innymi problem autonomii regulacyjnej sportu, znaczenie regulacji pochodzenia pozapaństwowego, rolę sądów i trybunałów sportowych, wpływ prawa europejskiego na sport, źródła prawa antydopingowego, a także mniej oczywiste obszary legislacji sportowej związane z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym.

I panel

Pierwszy panel rozpoczął prof. Leszek Starosta, Koordynator Naukowy Centrum Prawa Sportowego Uniwersytetu Gdańskiego, adwokat i autor licznych publikacji z zakresu prawa sportowego, w tym monografii Podstawy teoretyczne nauki prawa sportowego. W wystąpieniu wprowadzającym przedstawił szerszy kontekst teoretyczny sportowej legislacji, odnosząc się między innymi do pozytywizmu prawniczego oraz problemu stanowienia norm w sporcie poza klasycznym modelem prawotwórstwa państwowego.

Następnie głos zabrał dr Adam Giersz, były Minister Sportu i Turystyki, trener, działacz sportowy i urzędnik państwowy. Jego wystąpienie dotyczyło kulis uchwalania ustawy o sporcie oraz przyjętego w Polsce modelu regulacyjnego. Prelegent wskazał na założenia, które towarzyszyły ustawodawcy przy kształtowaniu relacji między państwem a ruchem sportowym.

prof. Andrzej Wach z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego, jeden z prekursorów prawa sportowego w Polsce, arbiter Trybunału Arbitrażowego do spraw Sportu w Lozannie oraz autor monografii Alternatywne formy rozwiązywania sporów sportowych, omówił problem quasi-prawa sędziowskiego w sporcie. Wystąpienie koncentrowało się na prawotwórczej roli sądów i trybunałów sportowych, których orzecznictwo w praktyce wpływa na rozumienie i stosowanie regulacji sportowych.

Kolejne wystąpienie wygłosił dr Michał Rynkowski, Dyrektor Polska Agencja Antydopingowa, doktor nauk prawnych, członek Polskie Towarzystwo Prawa Sportowego oraz Rady Fair Play Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Prelegent przedstawił źródła przepisów antydopingowych, pokazując, że system zwalczania dopingu w sporcie opiera się na złożonej strukturze norm międzynarodowych, krajowych i organizacyjnych.

Pierwszy panel zamknęło wystąpienie prof. Tomasza Tadeusza Koncewicza, adwokata, profesora Uniwersytetu Gdańskiego, specjalisty w zakresie prawa Unii Europejskiej i prawa międzynarodowego publicznego. Referat dotyczył sądu europejskiego jako sportowego prawodawcy. Prelegent zwrócił uwagę na to, że orzecznictwo europejskie może istotnie wpływać na zakres autonomii sportu oraz sposób kształtowania regulacji obowiązujących w tej dziedzinie.

II panel

Drugi panel miał bardziej sektorowy charakter. Otworzył go adw. Grzegorz Knap, Kierownik do spraw Prawnych i Administracji Sportowej Legia Warszawa, członek Zarządu Instytut Prawa Sportowego oraz praktyk występujący w postępowaniach przed sądami państwowymi i sportowymi, w tym przed Trybunałem Arbitrażowym do spraw Sportu w Lozannie, organami Międzynarodowej Federacji Piłki Nożnej, Unii Europejskich Związków Piłkarskich oraz Polskiego Związku Piłki Nożnej. W swoim wystąpieniu omówił autonomię regulacyjną organizacji sportowych oraz jej praktyczne znaczenie dla funkcjonowania klubów i podmiotów sportowych.

Następnie wystąpił adw. dr Artur Fal, Partner Zarządzający Lex Sport Kancelaria Prawa Sportowego, ekspert w zakresie prawa sportowego, odpowiedzialności dyscyplinarnej, arbitrażu sportowego, nowych technologii i e-sportu. Referat dotyczył samodzielnego regulowania przez organizacje sportowe kwestii dyscyplinarnych oraz tworzenia przez nie własnego systemu sądownictwa. Prelegent wskazał na praktyczne konsekwencje funkcjonowania wewnętrznych organów dyscyplinarnych i arbitrażowych w sporcie.

mgr Karol Ważny, pracownik Katedry Prawa Administracyjnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego oraz radny Miasta Gdańska, przedstawił wystąpienie poświęcone samorządowemu prawu sportowemu. Omówił źródła regulacji lokalnych dotyczących sportu oraz znaczenie jednostek samorządu terytorialnego w kształtowaniu warunków prowadzenia działalności sportowej.

Ostatnie wystąpienie wygłosił dr Mariusz Szatkowski, Kierownik Centrum Prawa Sportowego Uniwersytetu Gdańskiego, pracownik atedry Prawa Administracyjnego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Referat dotyczył mniej znanych płaszczyzn sportowej legislacji, przede wszystkim regulacji związanych z bezpieczeństwem i porządkiem publicznym. W tym kontekście omówione zostały między innymi przepisy dotyczące bezpieczeństwa na stokach narciarskich, zorganizowanych terenach wodnych oraz innych obszarów aktywności fizycznej, które pozostają powiązane ze sportem, choć często nie są postrzegane jako klasyczne prawo sportowe.

Znaczenie wydarzenia

Sympozjum pokazało, że współczesne prawo sportowe nie może być analizowane wyłącznie przez pryzmat ustaw państwowych. Regulacje sportowe powstają na wielu poziomach - od prawa międzynarodowego i prawa Unii Europejskiej, przez ustawodawstwo krajowe i akty prawa miejscowego, aż po regulaminy organizacji sportowych, kodeksy dyscyplinarne, przepisy antydopingowe oraz orzecznictwo sądów i trybunałów sportowych.

Dyskusja potwierdziła, że sportowa legislacja jest obszarem szczególnie podatnym na przenikanie się różnych źródeł normatywności. W praktyce o sytuacji zawodników, klubów, federacji i innych uczestników współzawodnictwa sportowego decydują nie tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, lecz także regulacje tworzone przez organizacje sportowe oraz standardy wynikające z orzecznictwa organów rozstrzygających spory sportowe.

Wydarzenie stworzyło przestrzeń do rozmowy między przedstawicielami nauki, praktyki prawniczej, administracji publicznej, organizacji sportowych i instytucji odpowiedzialnych za regulowanie sportu. Było również kolejnym krokiem w rozwijaniu na Uniwersytecie Gdańskim refleksji nad prawem sportowym jako odrębnym, interdyscyplinarnym i dynamicznie rozwijającym się obszarem badań oraz praktyki prawniczej. Organizatorzy serdecznie dziękują wszystkim Prelegentom za udział, wygłoszone referaty i podzielenie się swoją wiedzą oraz doświadczeniem, a także wszystkim Uczestnikom za obecność i aktywny udział w dyskusji.

Pokłosiem sympozjum ma być również publikacja pokonferencyjna, w której autorzy rozwiną najważniejsze wątki podjęte podczas wydarzenia oraz podzielą się pogłębionymi refleksjami nad współczesną sportową legislacją, jej źródłami, mechanizmami tworzenia i praktycznym znaczeniem dla funkcjonowania sportu.